Lại chuyện dự giờ trong đánh giá giáo viên!

Đọc bài viết này chắc hẳn các Thầy Cô sẽ có cảm giác gì đó nhồn nhột, nếu bài viết này viết cách đây khoảng 5 năm thì có lý chứ trong 1 - 2 năm trở lại đây thì hình như hơi chủ quan thì phải. Các Thầy Cô đọc và cho ý kiến.

Dự giờ: Thầy, trò cùng… khổ!

“Cách đây mấy hôm lớp em có tiết dự giờ. Lúc đó cô giáo ngọt ngào “con ơi” “con à”, nhưng khi thầy cô vừa đi một phát là cô kêu mấy đứa trả lời sai lên mắng tơi tả” - Thy Kiều, học sinh lớp 7 ở quận Thủ Đức (TPHCM) ấm ức kể.

Một trong những tình huống để lại nhiều giai thoại hài hước nhất trong ngành giáo dục có lẽ là những tình huống dự giờ. Nhưng thực tế, ít có thầy cô hay hiệu trưởng nào chịu khó lắng nghe ý kiến từ phía những học sinh trong chuyện này.

“Diễn” dự giờ

Trên mạng, tại một diễn đàn của học sinh trung học, học sinh có nickname Congchuayeudieu viết: “Đối với mình, được (chứ không phải bị) dự giờ là vinh hạnh lắm. Khi đó, cô giáo mình dạy trước bài mới, chọn những bạn thật xuất sắc để trả lời câu hỏi của cô, cô còn nói: lúc ấy các em cứ giơ tay cả lên, cô chỉ gọi những bạn đã định thôi. Phải để những thầy cô khác thấy lớp chúng ta năng động chứ”. Rồi em này bình luận: “Nói thế mà cô không hề biến sắc. Dự giờ mà cô cứ như tập kịch ấy, làm tụi mình mất cả hứng(!)”.

Một học sinh nickname Bengoc kể lại cách chuẩn bị dự giờ của lớp mình với một thái độ khác: “Có lần chuẩn bị dự giờ văn, cô ra sẵn cho lớp đến 20-30 câu hỏi, thêm bài soạn về nhà làm đến mỏi tay. Được mỗi cái là ai thích giơ tay thì giơ, không thì thôi”. Học sinh này cũng bày tỏ sự ủng hộ cách làm “cực hay” của cô giáo Anh văn khi cô này nói: “Ngày mai có đoàn (thanh tra) của Sở về, người ta vào dự lớp mình thì dự mà không thì thôi. Nếu có dự thì các em vẫn cứ học như thường không có việc gì phải cuống quít cả lên”.

Chị Thanh có con trai học lớp bốn ở trường tiểu học T.H.Đ (Q.1, TPHCM) kể rằng liên tục mấy tuần liền, hôm nào có tiết học kỹ thuật là cu con bắt mẹ lúc thì nấu cho một món ăn, lúc thì phải thêu hoa trên vải… “Bạn nào không mang vô cô đuổi ra khỏi lớp”, cháu bé kể. Hỏi ra mới biết là lớp được thông báo có tiết dự giờ, nhưng cứ lần lữa hết tuần này qua tuần khác mà không thấy ông bà nào xuống dự nên cô giáo phải dặn học sinh cứ chuẩn bị phòng hờ.

“Không biết tiết học hấp dẫn thế nào, nhưng cha mẹ bị hành thế này cũng thấy ngán tận cổ, huống chi đến học trò”, chị Thanh than thở.

Những thành tích ảo

Dự giờ một tiết học môn Văn ở trường tiểu học, nhìn bề ngoài có thể nói giờ học diễn ra thật hào hứng và sôi nổi khi phần lớn học sinh đều phát biểu trôi chảy, mạch lạc. Nhưng thực chất, để có một tiết học thành công như vậy, cả lớp thường phải chuẩn bị công phu nhiều ngày trước. Học sinh phải cùng nhau học đi học lại nhiều lần. Còn cô giáo thì phải cân nhắc chọn đi chọn lại những em có giọng đọc to, rõ, tập cho các em học thuộc lòng các câu hỏi chuẩn bị sẵn.

Ban giám hiệu hay “ai đó” đi dự giờ một lớp học (để đánh giá) mà không báo trước sẽ là chuyện lạ. Nhưng báo trước việc dự giờ cũng có thể gây ra một áp lực tâm lý đối với học sinh. “Cho dù trong tiết dạy đó thầy cô có chuẩn bị chu đáo hơn một tí, có quan tâm tới học sinh nhiều hơn một tí, nhưng nó vẫn là một cực hình đối với học sinh, dù là học sinh giỏi hay trung bình”, cô giáo Minh của một trường THCS tại quận 5 tâm sự.

Vậy một tiết học có thể được coi là thành công khi trước khi vào học cả thầy và trò đã bị đè nặng một tâm lý đối phó căng thẳng? “Có một thực tế là dự giờ đã trở thành một thứ áp lực đè lên vai giáo viên và họ đã san sẻ một phần áp lực đó cho những học sinh thơ ngây của mình”, Minh Thu - sinh viên năm cuối khoa tiểu học trường ĐH Sư phạm TPHCM nhận xét.

Trong góc nhìn đó, có thể thấy sự băn khoăn của thầy Nguyễn Thanh Dũng ở trường THCS Phước Lý, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An, cũng là mối quan tâm chung của tất cả các thầy cô giáo: “Dạy học từ lâu được xem là nghề luôn cần có sự sáng tạo của người thầy. Liệu người thầy có thể phát huy sự sáng tạo hay không nếu luôn nơm nớp lo sợ bởi sự kiểm tra gắt gao của người khác?”.

Đáng tiếc là hàng chục năm theo chủ nghĩa thành tích, ngành giáo dục vẫn coi dự giờ là một cách thức đánh giá.

Theo Diệu Thuỳ - Sài Gòn Tiếp Thị

[huongls]

Thực ra tôi nghĩ, khi có giáo viên dự giờ thì việc chuẩn bị kĩ hơn một chút cũng là điều nên làm. Nhưng điều đó trước hết phải vì học sinh. Một giáo viên dạy tốt, vì một giờ dự chưa thành công cũng không thể đánh giá là dạy không tốt, ngược lại, một GV dạy chưa tốt, vì một giờ "diễn" khá thành công đó cũng không thể đánh giá là GV dạy đã tốt. Thiết nghĩ sự đánh giá công bằng nhất là từ học sinh, đối tượng hàng ngày nghe chúng ta giảng dạy. Vì sao các thày cô phải làm khổ học sinh mình đến thế? Vì sao các thày cô phải đóng kịch ngay trước học sinh của mình? Có lẽ một phần cũng vì cách đánh giá: máy móc, quá cầu toàn, mà đối tượng của chúng ta đâu có giống nhau? Nhưng dù có thế nào thì cũng không nên đóng kịch trước HS, các em sẽ nghĩ về người thày như thế nào? Có chăng nên chuẩn bị bài vở chu đáo hơn, kể cả những giờ không có ai dự, bởi vì nếu kiến thức vững vàng GV có thể làm chủ được các tình huống trong giờ học. Tôi không đồng ý cách đưa nguyên xi những câu hỏi và đáp án cho HS học thuộc rồi trả lời. Có thể yêu cầu các em chuẩn bị một số vấn đề trọng tâm của bài học, như thế giờ học sẽ sinh động và có hứng hơn cho cả thày và trò. Vài ý trao đổi, mong nhân được thêm các ý kiến từ các thày cô.

[QuocTu@n]

Việc dự giờ thăm lớp là một việc làm tốt và cần thiết khi nó được thực hiện một cách thực chất. Có nhiều tiết dự giờ đã giúp cho những giáo viên mới ra trường nhận được những đóng góp, chia sẻ chân thành để giúp họ khắc phục và tiến bộ hơn. Có những giáo viên học hỏi được những kinh nghiệm hay, những nghiệp vụ sư phạm tinh tế từ đồng nghiệp…

Tuy nhiên trong thực tế, việc dự giờ hiện nay như các thầy cô đề cập hiện nay là khá phổ biến.

Đã có rất nhiều tiết dự giờ được chuẩn bị và rập khuôn một cách chặt chẽ từ đầu đến cuối. Mục đích là để nhận được kết quả đánh giá tốt của người dự. Trong những tiết học này, do được chuẩn bị kĩ càng nên học sinh giống như nhai đi nhai lại một loại thức ăn, đến mức có em còn không cảm giác được mùi vị món ăn đó như thế nào nữa. Đây là điều rất đáng tiếc, nó làm thui chột hứng thú học tập của học sinh, hơn thế nữa, việc chuẩn bị đối phó của thầy cô giáo sẽ tác động đến việc hình thành tích cách sau này của học sinh.

Điều này còn thể hiện rõ trong các tiết thao giảng mẫu, được quay lên Video, chiếu trong các buổi thảo luận chuyên môn của giáo viên. Các thao tác, các câu hỏi, các câu trả lời của học sinh, những hoạt động thảo luận..v..v có một cái gì đó rất khuôn khổ, cứng nhắc và thực sự thiếu cái “hồn” của một buổi lên lớp thực sự.

Nguyên nhân của tình trạng trên , tôi cho rằng vẫn là sự di căn của bệnh thành tích, áp lực về đánh giá thi đua không thực chất và một phần do cách dự giờ của đồng nghiệp.

Để giải quyết tình trạng này, theo tôi cần nên có sự thay đổi về đánh giá kết quả. Không đưa kết quả một tiết dạy vào đánh giá quá trình giảng dạy của giáo viên. Nên xem tiết dự giờ như một phần bổ sung cho nhận xét đánh giá toàn bộ quá trình.

Bên cạnh đó, chính chúng ta cũng phải tạo ra tâm lý thoải mái cho người dạy khi dự giờ. Có nhiều tiết học, người dự ngồi riêng một góc, nhìn lớp học với một ánh mắt “dò xét”. Điều này vô tình tạo áp lực cho người học và cả các em học sinh. Sau tiết dự giờ, phần nhận xét góp ý thì đến chân tơ kẽ tóc, đôi khi lại biến thành một cuộc “tranh luận” gay cấn không có hồi kết.

Ở một trường nọ, có một tổ tư vấn viên chuyên tham gia dự giờ và góp ý cho các thầy cô. Khi dự giờ, họ hòa đồng với học sinh, sinh hoạt trong bầu không khí thân thiện, giáo viên đứng lớp có cảm giác như tất cả ở dưới là học sinh. Phần góp ý hết sức chân tình và thoải mái. Giáo viên được nhận xét luôn mỉm cười và vui vẻ chia sẻ giải pháp khắc phục những khuyết điểm trong giờ dạy với tư vấn viên. Cách thức dự giờ như vậy tôi cho rằng hiệu quả sẽ cao và thực chất.

Nghề dạy học có những đặc thù mà không phải ngành nào cũng có được. Không có công thức chung cho mọi bài học, mọi tiết học. Mỗi người sẽ giúp học sinh tiếp cận với bài học theo những thức khác nhau để đạt được mục đích chung. Đó là nghệ thuật của người giáo viên.

[linhthaodn]

Một đề tài khá hay trong tháng này để ta cùng trao đổi.
Vào cuối thập kỷ 70, linhthaodn là 1 học sinh cấp II. Thầy giáo dạy Toán của linhthaodn được 1 phái đoàn của Sở GD về dự giờ. Linhthaodn là tên nhóc được kiểm tra bài cũ. Tất nhiên là thuộc bài, vẽ hình và chứng minh được tứ giác nội tiếp. Chỉ mỗi cái tội là: Vẽ đường tròn bằng Compa gỗ, phải vẽ 2 lần mới được!!!
Dẫu thuộc bài nhưng điểm kiểm tra chỉ có 7 điểm. Tiết học, diễn ra tốt đẹp, học trò hiểu bài.
Sau giờ dự, thầy giáo của linhthaodn được mời lên văn phòng để nghe góp ý, xếp loại.
Chắc mọi việc suông sẻ, cuối giờ, thầy giáo kêu linhthaodn lên với 1 giọng nửa tâm sự, nửa chê trách!!!
Tiết học không có vấn đề, chỉ có mỗi 1 vấn đề tôi bị phê bình vì "anh" (linhthaodn) không có kỷ năng vẽ hình trên bảng bằng Compa!!!!
- Mô phật! Từ hồi cha sinh mẹ đẻ, đó là lần đầu tiên em vẽ hình trên bảng bằng Compa gỗ. Tôi nghĩ thầm trong bụng, và cũng từ lúc đó thầy giáo không như xưa, tôi luôn bị kỳ thị. Có lẽ lúc đó, tôi là tên học sinh thành phố về học ở nông thôn, hơi bị “chỏi” so với bạn cùng lớp học.
Vậy đó, bây giờ làm thầy giáo, không có nghĩa lúc nào tôi cũng làm đúng nhưng tôi cố gắng hạn chế tối đa sự tổn thương sản phẩm của mình
Thao giảng, dự giờ, giáo án luôn bao hàm hai mặt của vấn đề cuộc sống. Vấn đề sống còn của nó là cách hành xử khi BGH, Thanh Tra hay cả chúng ta tham gia như thế nào để mặt tích cự được nhân rộng.
Thực tế đang diễn ra như các bài báo hay các bạn nêu tất cả đều có thực. Sự thực không tốt cũng là một bài học để chúng ta tự soi rọi lại mình.
Tháng này mọi việc như nhiều hơn, viết ngắn đôi dòng để cho các bạn đọc không chán.

[Invalid-password]

Lại chuyện dự giờ!
Khi còn là SV, trong 1 tiết thao giảng của thầy giáo AVM(không tiện nói tên) dạy môn Tin. Bài giảng hôm đó có đoạn viết chương trình cho 1 bài toán bằng ngôn ngữ C++, trong bài toán thầy giáo có sử dụng lời chú thích nhưng lại đặt trong cặp dấu { và }(cặp dấu này được quy định sử dụng đối với ngôn ngữ Pascal) thế là thằng bé(là tôi lúc đó) giơ tay có ý kiến và thế là: Bài giảng của tôi hoàn hảo nếu không có ý kiến của cậu. - Lời của thầy giáo. Híc.. Từ đó tôi luôn bị thầy nhìn với ánh mắt khác.
Chuyện đã qua lâu rồi nhưng tôi vẫn cảm thấy khó chịu, đáng lẽ ra hôm đó thầy phải "cảm ơn" tôi mới đúng, mặc dù đó chỉ là do sơ suất của thầy trong khi giảng bài.
Đó là ngày xưa, còn bây giờ: Phải chăng vẫn còn bệnh thành tích.

[huongls]

Hai thày đều rơi vào một tình huống giống nhau: vì mình mà giờ giảng của thày "không hoàn hảo" (theo cách nhìn nhận của thày). Tôi thì nghĩ một giờ dạy mà có được dù chỉ một ý kiến phản biện của học sinh là thành công rồi, tất nhiên nếu là ý kiến xác đáng về nội dung baì học. Nhiều khi cũng thấy thương họctrò, cứ phải ngồi im lặng để nghe, không dám bày tỏ ý kiến của mình. Nhưng thương là thương thế thôi chứ một giờ học có 45', bài lại rất dài, cô không nói làm sao hết bài được, không có người dự thì không sao, có người sự dứt khoát là phải hết. Không biết các môn khác thế nào chứ môn Ngữ văn 12 nhiều bài rất dài, ba bài thơ: Đàn ghi ta của Lor-ca (TT), Bác ơi (TH), Tự do (P.Eluya) chỉ dạy trong 2 tiết mà trong đó có hai bài thơ sáng tác theo trường phái thơ tượng trưng siêu thực, chỉ riêng việc giải thích cho HS hiểu về trường phái thơ này cũng đã tốn không ít thời gian. Nếu không may bị dự giờ đột xuất mà vào hai giờ này thì coi như...xong () Nói vậy thì nói thôi, quan điểm của tôi là kể cả dự giờ hay không thì thà dạy cho HS hiểu được ngọn ngành một vấn đề còn hơn là bài giảng đủ hết các mục nhưng HS lại lơ mơ. Nghề giáo cũng khó lắm thay!

[DinhHoa-TP]

Theo tôi thì dự giờ nếu thực hiện công tâm thì tốt cho cả người dạy lẫn người dự. Tuy nhiên, hiện nay chúng ta vẫn nặng bệnh thành tích, vẫn áp đặt cách đánh giá của mình cho người khác. Để đánh giá giáo viên thì không thể dựa vào 1,2 tiết dạy (vì nhiều lý do mà mọi người đã đề cập). Vả lại, mỗi đối tượng học sinh lại có một cách dạy khác nhau, không thể nào rập khuôn máy móc đươc. Muốn đánh giá một giáo viên, theo tôi, phải so sánh sự thay đổi của học sinh lúc đầu năm với cuối năm ( hoặc đầu kỳ với cuối kỳ). Còn khi giáo viên đứng lớp hãy để cho họ tự do triển khai bài học theo ý đồ của mình, phù hợp với từng đối tượng. Một thầy giáo lớn tuổi từng tâm sự "Hãy để cho chúng tôi tự do canh tác mảnh ruộng của mình, kết quả thu hoạch sẽ nói lên tất cả"

[phantien31851]

Đọc những dòng trên tôi thấy xót xa... tội nghiệp cho thầy cô nào đã làm như thế trong giảng dạy... Ở trường tôi không thấy tình trạng như thế. Tôi có dịp dự giờ kiểu như trên vì dùng để minh hoạ cho chuyên đề khi học thay sách...Chấp nhận vì là bài học và bài dạy xem là khuôn vàng thước ngọc cho một lần thay sách...
Còn như ở trường trong khuôn khổ thao giảng, dự giờ theo kế hoạch tôi chưa bao giờ làm như thế.

[quangvanhai]

-cảm ơn thầy cô đã chia sẽ. đây là chuyện có thật nhưng không ai dám đứng ra chịu trách nhiệm.
- Vô tình chúng ta đã đánh mất một phẩm chất cao quý trước mặt học trò.
- Nếu là tiết thao giảng mà giáo viên dạy trước hay cho học sinh biết trước những câu hỏi quá chi tiết thì có còn tính toàn diện trong giáo dục không? và người dự sẽ học hỏi kinh nghiệm ở những phần nào?
- Tôi cần một tài liệu về "mục đích của công tác tổ chức dự giờ - thao giảng"mong thầy cô giúp đở.